Zielony certyfikat

 Zielony Certyfikat

Budzenie świadomości ekologicznej, uwrażliwienie społeczeństwa na piękno przyrody i budzenie szacunku do niej to jedno z najważniejszych zadań, jakie stawia przed nami współczesny świat. Może go realizować każdy z nas. Naprzeciw temu wyzwaniu wyszli uczniowie i nauczyciele Publicznego Gimnazjum w Rudniku nad Sanem.

W czerwcu 2001 roku Marzena Gietka uzyskała informacje na temat zasad ubiegania się o Zielony Certyfikat – znak jakości szkoły przyjaznej środowisku, realizującej zasadę zrównoważonego rozwoju i działań na rzecz poprawy środowiska przyrodniczego. W sierpniu powstał program pozwalający uzyskać certyfikat, zatytułowano go: Minimalizujemy ilość odpadów i likwidujemy dzikie wysypiska „Dzikim wysypiskom: NIE! Rudnik o to stara się”. Autorkami programu i koordynatorami przedsięwzięcia były Marzena Gietka i Małgorzata Pędlowska.

W czasie realizacji przedsięwzięcia, tj. od sierpnia 2001 do marca 2003 roku, pozyskiwano partnerów oraz sponsorów. W tym celu podjęto współpracę między innymi z Ośrodkiem Edukacji Ekologicznej EKO-OKO w Warszawie, NFOŚiGW w Warszawie, PODN w Rzeszowie, Starostwem Powiatowym w Nisku oraz Urzędem Gminy i Miasta w Rudniku nad Sanem.

Aby przybliżyć tematykę związaną ze zrównoważonym rozwojem i Zielonym Certyfikatem, zorganizowano dla nauczycieli gimnazjum konferencję szkoleniową oraz opracowano scenariusze zajęć wychowawczych dotyczące problemu gospodarowania odpadami, zaś wychowawcy klas przeprowadzili według tych scenariuszy cykle lekcji. Łącznie zajęcia odbywały się w 26 oddziałach, a uczestniczyło w nich około 650 uczniów.

Powołano 26 klasowych patroli ekologicznych, które inwentaryzowały dzikie wysypiska na terenie gminy Rudnik nad Sanem. Opracowano kartę dokumentacyjną dzikiego wysypiska, która zawierała informacje dotyczące jego lokalizacji, rozmiarów, przybliżonego składu oraz propozycji zagospodarowania miejsca po dzikim wysypisku. Teren o powierzchni 7871 ha patrolowało 190 uczniów. Opiekę nad młodzieżą sprawowało 19 nauczycieli, 1 pracownik obsługi szkoły, 8 rodziców, 2 leśników, 3 wędkarzy. Podczas pracy w terenie patrole ekologiczne wielokrotnie spotykały okolicznych mieszkańców, którym wyjaśniały cel swojego działania. Były to niekiedy swoiste „zielone lekcje”. 

Lucyna Jaśkowska oraz Wiesław Gołąbek wraz z uczniami sporządzili mapę dzikich wysypisk. Następnie dokumentacja i mapa zostały przekazane do Urzędu Gminy i Miasta, dzięki temu w 2001 i 2002 r. zlikwidowano 9 dzikich wysypisk. Przedstawiono również kilka pomysłów na ich zagospodarowanie, które przekazano władzom miasta.

Działalność szkoły w zakresie zrównoważonego rozwoju była przez cały czas promowana w szkole, w lokalnych mediach, w Internecie, w publikacjach metodycznych autorstwa nauczycieli naszej szkoły. Na ulicach Rudnika odbywały się happeningi ekologiczne, w których uczestniczyli uczniowie pod opieką nauczycieli i funkcjonariuszy Policji. Świadomość ekologiczną mieszkańców naszego miasta i gminy podnosiliśmy rozprowadzając ulotki informacyjne.

Obok działań podstawowych służących realizacji projektu, podjęto szereg działań towarzyszących: coroczny udział w akcji „Sprzątanie Świata – Polska”, zaangażowanie w program edukacyjny „BOCIAN”, organizowanie zbiórki surowców wtórnych oraz kącików selektywnej zbiórki odpadów w szkole. Odbył się Sejmik Ekologiczny „Odpady”, na którym poruszono zagadnienia, dotyczące śmieci oraz tematykę związaną z ochroną środowiska. W jego przygotowaniu, obok nauczycieli wiedzy o społeczeństwie: Radosława Młynarskiego, Marka Uldynowicza, Tomasza Grzecznika oraz Wiesława Gołąbka, wzięło udział 38 uczniów.

 Organizowane w szkole konkursy, w dużym stopniu podnosiły świadomość ekologiczną i zainteresowanie młodzieży sprawami ekologii. Gminny Festiwal Inscenizacji Ekologicznych „Nad nami niebo błękitne, pod nami ziemia zielona”, był organizowany przez Grażynę Freyer dla uczniów szkół podstawowych. W Szkolnym Konkursie na Kabaret Ekologiczny uczestniczyły zespoły uczniów pod opieką Mirosławy Szyszki–Burdzy, Katarzyny Trojanowskiej i Barbary Makowieckiej. Powiatowy Konkurs Ekologiczny „Tobie została powierzona Ziemia jak ogród – rządź Nią z mądrością” powstał z inicjatywy Marzeny Gietki i Małgorzaty Pędlowskiej. Corocznie w finale brało udział około 100 uczestników z 11 gimnazjów powiatu niżańskiego, pod opieką 13 nauczycieli. Łącznie zorganizowane zostały cztery edycje konkursu. W klasyfikacji generalnej nasza szkoła trzykrotnie zajmowała 1 miejsce. Od roku 2005 zrezygnowano z tegoż przedsięwzięcia. Odtąd nasi uczniowie mogli porównywać swoją wiedzę i umiejętności z ekologii nie tylko z kolegami powiatu niżańskiego, ale całego województwa podkarpackiego, na zorganizowanym przez Zarząd Okręgu Podkarpackiego LOP w Rzeszowie „Konkursie Wiedzy Ekologicznej”. Corocznie gimnazjaliści z Rudnika nad Sanem uzyskiwali w tym konkursie tytuły laureatów lub finalistów. Ponadto uczestniczyliśmy w imprezie plenerowej nad Tanwią „Święto Ziemi i Flisactwa” – Ulanów.

Inną formą zaangażowania społeczności lokalnej w sprawy ekologii były wystawy artystyczne: „Malowanie w plenerze”, „Piękno natury a wysypiska w fotografii” i „Prace plastyczne z odpadów”, na których eksponowana była twórczość naszych uczniów oraz innych mieszkańców Rudnika. W realizację tego zadania zaangażowani byli: Waldemar Skiba, Monika Meyer, Marek Uldynowicz, Monika Łachman.

Wspólne dzieło połączyło młodzież, dyrekcję, nauczycieli i innych pracowników szkoły, rodziców i lokalną społeczność. Od momentu powstania naszej szkoły założyliśmy, że jednym z priorytetowych działań będzie edukacja ekologiczna, a nasi uczniowie staną się bardziej wrażliwi na problemy środowiska naturalnego.

Zielony Certyfikat uzyskaliśmy w 2003 roku, jako pierwsi w województwie podkarpackim. Wówczas w Polsce takim znakiem jakości szczyciły się jedynie 23 placówki oświatowe.


W dniach 13 i 14 listopada 2006 r. w Warszawie w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i Młodzieżowym Domu Kultury odbyła się Ogólnopolska Konferencja "Zielony Certyfikat - placówka oświatowa jako ośrodek zrównoważonego rozwoju". Na konferencję zaproszono przedstawicieli Publicznego Gimnazjum im. Orląt w Rudniku nad Sanem. W szkoleniu i uroczystości uczestniczyli: dyrektor Andrzej Błaż, wicedyrektor Mirosława Bieńkowska, Marzena Gietka - ekspert Ogólnopolskiego Programu "Zielony Certyfikat", uczniowie: Katarzyna Gietka - laureatka I miejsca Wojewódzkiego Konkursu Biologicznego 2005/2006, II miejsca Wojewódzkiego Konkursu Ekologicznego i Patryk Byra uczeń klasy

 I e uczestnik zajęć koła biologiczno - ekologicznego i fotograf.

W czasie konferencji m.in.: zaprezentowano dorobek szkoły w zakresie rozwoju zrównoważonego, wręczono certyfikaty i świadectwa pochodzenia sadzonek wyhodowanych z Dębu "Chrobry". Na zakończenie uroczystości delegacja naszej szkoły posadziła w Dębowej Alei Programu "Zielony Certyfikat" w Parku Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Dąb Rudniczek.

Dzięki realizacji projektu, wkomponowanego w całość działań naszego gimnazjum, zwiększyła się świadomość ekologiczna i ukształtował się inny, lepszy system wartości i nawyków młodzieży i dorosłych. Publiczne Gimnazjum w Rudniku nad Sanem stało się aktywnym centrum działań proekologicznych. Zyskał na tym nasz prestiż i pozycja w lokalnym środowisku. Nigdy dotąd żadna z placówek oświatowych z terenu naszej gminy nie podjęła tak szeroko zakrojonych przedsięwzięć proekologicznych.


Małgorzata Pędlowska, Marzena Gietka